نوشتە... كارە نەخوازراوەكەی كۆمەڵگە

494 جار خوێندراوەتەوە کات09:07 بەروار10-12-2019
نوشتە... كارە نەخوازراوەكەی كۆمەڵگە

راچڵەكین ـ رۆژنامەی نەوژین
 
(سارا) بۆ ئەوەی ئەمجارەیان جیاواز لەهاوسەرگیریەكەی تری ببێتە خاوەنی بەختێكی باش و هاوسەرێكی گونجاو، پەنای بۆ نوشتەكردن برد، بەڵام نەك هەر هیواكەی سەری نەگرت، بەڵكو ماوەی ساڵێك لە چاوەڕوانی دا هێشتیەوە، هەموو رۆژێك چاوەرێی رووداوێكی لەناكاوی دڵخۆشكەری دەكرد كە رووینەدا. 
 
ئەگەرچی بەپێی ئاین قەدەغەكراوە و لە زانستیشدا جگە لە وەهم و ئەفسانە چیتر نییە، بەڵام هێشتا بازاڕی نوشتەكردن لەلای ژنان گەرمە، ژمارەیەكی بەرچاو لە ژنان بەمەبەستی بەجێهێنانی ئاوات و حەزی جۆراوجۆر، پەنا بۆ نوشتەكردن دەبەن.
 
بەشێك لەوانە دەیانەوێت لەرێگەی نوشتەوە "گرێی بەختیان" بكرێتەوە و دەرفەتی باشتر بێتە رێی ژیانیان.
 
سارا، 30 ساڵ، ناوی خوازراوی ژنێكی دانیشتوی شاری كەلارە و پیشەی فەرمانبەرە، نمونەی یەكێكە لەو ژنانەی نوشتەی كردووە وتی" بەهۆی نەگونجانم لە گەڵ مێردەكەم لێی جیابومەوە، ناڕەحەتی و نەهامەتی زۆرم دی، بڕیارمدا نوشتە بكەم بۆئەوەی بەختم بكرێتەوە".
 
ئەو ژنە سەردانی یەكێك لە فاڵچیەكانی كەلاری كردووە و بە بڕە پارەیەك نوشتەی بۆ كردووە "دووجار نوشتەم كرد، هەر جارەو 120 هەزارم دەدا بە فاڵچییەكە".
 
ئەوەی (سارا) نائومێد دەكات ئەوەیە كە هەم پارەكەی رۆشتوە و هەمیش ئەوەی ویستویەتی بۆی دەستگیر نەبووە، جگە لەوەش لەرووی دەروونیەوە توشی ناڕەحەتی كردووە بەوەی بەردەوام لەژێر فشاری دەروونیدا بووە كە ئاخۆ ئیشەكەی سەردەگرێت یان نا؟.
 
ئەگەر ئەم ژنە بۆ ئەوە نوشتەی كردووە هاوسەرێكی باشتر لەوەی یەكەمجاری توش ببێت، ئەوا ژنانی دیكە لەكاتی بونی ناكۆكی و لەپێناو مانەوەیان لەگەڵ هاوسەرەكانیان، پەنا بۆ نوشتەكردن دەبەن.
 
ئەژین، 35 ساڵ، ژنی ماڵەوەیە، باس لەوە دەكات مێردەكەی ویستویەتی جیاببێتەوە لێی، ئەویش بۆ ئەوەی بیگەڕێنێتەوە، پەنای بۆ نوشتەكردن بردووە، بەڵام ئەوەی چیرۆكەكەی ئەم جیاواز دەكات لەوانی تر، ئەوەیە كە پاش ماوەیەك هاوسەرەكەی هاتوەتەوە بەشوێنی دا و پێكهاتوونەتەوە.
 
وەك ژنان باسی لێوەدەكەن، شێوازی نوشتەكان جیاوازن، كەسانی نوشتەكەر كە هەندێكجار بە ساحیریش ناودەبرێن، داوای شتی جیاواز دەكەن.
 
(ئەژین) وتی "ساحیرەكە یان داوای وێنەی ئەو كەسە دەكات، یان پارچە قوماشێكی كەسەكە، یاخود داوای مەڕێكی كردووە بە خوێنەكەی نوسین لەسەر وەرەقەیەك بكات، پاشان دوعاكە لە ناو خۆڵدا بشاریتەوە یان بەخۆتیەوە هەڵواسی".
 
نوشتە تەنیا بۆ خۆشەویست بون لای كەسی بەرامبەر بەكارناهێنرێت،  بەڵكو هەندێكجار دژی كەسێكیش بەكاردەهێنرێت.
 
ئامینە، ناوی خوازراوی ژنێكی 50 ساڵە، خۆی بەوە دەناسینێت كە بەردەوام نوشتە دەكات.
 
وتی: "هەندێكجار دەفتەرێك دۆلارم داوە بە نوشتە، جارێكیان دژ بە خێزانێك كردم، جارێكی تر بۆ جیابونەوەی براكەم لە براژنم".
 
ئەو كە ژنێكی دەوڵەمەندە، دەڵێت "گرنگ كارەكەم سەر بگرێت، پارە هیچ گرنگ نەبووە بە لامەوە".
 
ئەم كارەی ئەو سێ ژنە كردوویانە، بەوتەی زانایەكی ئاینی لە ئیسلامدا قەدەغەكراوە.
 
مامۆستای ئاینی ئەحمەد شافعی،لەو بارەیەوە  دەڵێت "ئەو كەسانەی سەردانی ساحیرەكان دەكەن 40 رۆژ، روژ و نوێژیان قبوڵ نییە".
 
رونیشیكردەوە "تەنیا ئەو دوعا رێگەپێدراوە خۆت بۆ خۆتی بكەی، نەك لە رێگەی ساحیر و مەلا و فاڵچیەكانەوە داوابكرێت بیكەن".
 
ئەم كارە لە زانستدا هیچ بنەمایەكی نییە و هیچ كاریگەرییەكی نییە و ئەوەی لەبارەیەوە دەوترێت وەهم و ئەفسانەیە.
 
سامان سیوەیلی، شارەزای دەرونی لەوبارەیەوە ئاماژەی بەوەكردووە "هیچ شتێك بونی نییە بە ناوی سیحر و لایەنی رۆحانی، خەیاڵێكە و خەڵكی دەرون نەخۆش دوای كەوتون".
 
نەیشاردەوە كە بەشێكی زۆری خەڵك سەردانی نوشتەكار و ساحیرەكان دەكەن بۆ ئەنجامدانی ئەو كارەی كە مەبەستیانە، بەڵام پێیوایە "ئەو كەسانە پێویستە سەردانی پزیشك بكەن بۆ وەرگرتنی چارەسەر، بەهۆی ئەو بیركردنەوە بیر و باوەڕەوە كە هەیانە".
 
نوشتە و جادو بەپێی بنەما یاساییەكان رێگەپێنەدراوە، بەڵام ئایا لەگەرمیاندا چیكراوە بۆ رێگەگرتن بەم حاڵەتە؟ ئایا تائێستا لەلایەن پۆلیسەوە هیچ كەسێك لەسەر ئەم كارە دەستگیركراوە و هیچ جێگایەك داخراوە؟
 
وتەبێژی پۆلیسی گەرمیان، عەلی جەمال، لەوەڵامدا وتی: "تاوەكو ئێستا یەك سكاڵا هاتۆتە لامان بۆ داخستنی شوێنی فاڵچی، بەڵام لە سنوری هەرێمی كوردستان نەبووە نەمانتوانیوە دایبخەین".
 
هاوكات داواش لەهاوڵاتیان دەكات لەكاتی بونی شوێنی لەوشێوەیەدا ئاگاداریان بكەنەوە، بۆ ئەوەی رێكاری یاسایی دژ بە كەس و شوێنەكە بگرنەبەر.