سبەی ڕۆژی حەسمی عێراقە

505 جار خوێندراوەتەوە کات10:25 بەروار04-01-2020
سبەی ڕۆژی حەسمی عێراقە

هونەر تۆفیق

 
سبەی یەکەم رۆژی قۆناغی پاش قاسمی سلێمانیە لە عێراقدا ، لە نێوان ئێران و ئەمریکادا .
لە ساڵی ٢٠٠٨ دا عێراق و ئەمریکا پرۆتۆکۆلێکی ستراتیژیان لەنێوانیاندا مۆرکردووە . بەپێ ی ئەو ڕێککەوتنە و بەندەکانی ، ئەرکی ئەمریکایە ئاسمانی عێراق بپارێزێت و سوپاکەشی پڕچەک بکات . لەبەرانبەردا دەبێت عێراق مۆڵەت بدات بە ئەمریکا بۆ مانەوەی هێزەکانی لە بیست بنکەی سەربازی وەک بنکەکانی عەین ئەسەد ،قیارە ،بەغدادی ، هەولێر ... هتد ، هەروەها ئەمریکا راهێنانی سوپای عێراق بگرێتە ئەستۆ بۆ فرۆکەکانی ئێف ١٦ و زرێپۆشی ئەبرامز و چاککردنەوەی تەکنکیشیان لەو بنکانەدا ئەنجام بدات .لەئەگەری کشانەوەی تاکلایەنەی هەر کامیان بێت وەک لە ڕێککەوتنەکەدا هاتووە دەبێت قەرەبووی لایەنی دووەم بکاتەوە . بەڵام قەرەبووەکەی ئەمریکا لە ئەگەری کشانەوەی عێراقدا زۆر زەبەلاحە کە بە یەک ترلیۆن و ١٤٠ ملیارد دۆلار تا ساڵی ٢٠١٨ خەمڵێنراوە ، چونکە کۆی تێچووی ئەو خەرجیە سەربازیانە دەگرێتەوە کە سوپای ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٠٣ ەوە لە عێراقدا سەرفی کردووە .

 
بەڵام لەپاش تیرۆرکردنی قاسم سلێمانیەوە کێشەی یاسایی و سیاسی دەکەوێتە نێوان عێراق و ئەمریکاوە .
کێشە یاساییەکە ئەوەیە عێراق پێ ی وایە ئەمریکا بە کوشتنی سلێمانی و موهەندیس ، سەروەری وڵاتەکەی شکاندووە . لەبەر ئەوەی موهەندیس سەرکردەیەکی سەربازی - حەشدی شەعبی بووە ، کە حەشد بەشێکە لە مەنزومەی دیفاعی عێراقی و بە ڕەزامەندی پارلەمان و یاسا ئەو هێزە پێکهێنراوە . سلێمانیش میوانێکی دیبلۆماسی - سیاسی عێراق بووە کە ئەمریکا تیرۆری کردووە .
کێشە سیاسیەکەشی ئەوەیە کە ئەمریکا ، جەنگی خۆی لەگەڵ ئێراندا دێنێتە عێراقەوە . وڵاتەکە توشی شەڕێکی ترسناک دەکاتەوە .
بێگومان ئەم دوو کێشەیە لە دیدی ئێرانەوە ( کە شیعەکانی عێراق سۆزداریان لەگەڵیدا هەیە ) بە تێوەگلانی سیاسی و یاسایی عێراقی دەبینن . بۆیە فشار دەخەسەر هێزە سیاسیە لایەنگرەکانیان لە عێراقدا ، سبەینێ لە ڕێگای پارلەمانی عێراقەوە داوای هەڵوەشاندنەوەی ئەو ڕێککەوتنە لە ئەمریکا بکرێت ، داوابکەن هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق بچنە دەرەوە ؟!

 
لەو حاڵەشدا عێراق دوچاری دوو گرفتی گەورە دەبێتەوە :
یەکەمیان : ئەو قەرەبووە زەبەلاحەی کە ئەمریکا داوای لێدەکات .
دووەمیان : شەرعیەتدان بە هێزە هەرەشەکارەکانی حەشدی شەعبی کە لایەنگری ئێرانن لە عێراقدا بەناوی دەرکردنی سوپای داگیرکار ( هێزەکانی ئەمریکا) شەڕ دژی ئەمریکا رابگەیەنن .

 
ئەگەر سبەینێ پارلەمانی عێراق نەیتوانی ئەو بریارە دەربکات و داوا لە حکومەت بکات ریكکەوتنی ستراتیژی نێوان عێراق و ئەمریکا هەڵوەشێنێتەوە ، کوتلە شیعەکانی لایەنگری ئێران ، قەیرانی سیاسی و ئەمنی لە حکومەت و پارلەماندا دروستدەکەن کە بۆشایی لە دەستەڵاتدا دروست دەبێت لەحاڵێکدا حکومەت خۆی کاربەرێکەرە و توانای بەرێوەبردنی نەماوە .
ئاڵۆزی سیاسی و یاسایی عێراقی پاش قاسم سلێمانی لە سبەینێ ی دانیشتنی پارلەمانی عێراقەوە دەستپێدەکات کە چارەنووسی تەواوی گەلانی عێراقی پێوە بەستراوە ؟!